2017–2019: idea, która czekała na swój moment
Fundacja W To Mi Graj powstała w 2017 roku z inicjatywy Pawła Januszewskiego, Zosi Trzeszkowskiej i Bartka Łapszyńskiego. Zrodziła się z potrzeby działania – ale przez pierwsze dwa lata pozostawała w uśpieniu. Pomysły dojrzewały, ludzie krzyżowali ścieżki, a w tle pracowała prosta prawda: kultura jest jak tlen, a teatr najlepiej działa tam, gdzie spotyka się z codziennością.
2019: formalny upcykling i nowe otwarcie
Przełom nastąpił w 2019 roku. Stery przejął trzon organizacyjny Teatru Lufcik na Korbkę z Agnieszką Batóg‑Olszok na czele. Nazwaliśmy to „formalnym upcyklingiem”: odzyskaniem energii i nadaniem jej nowego kształtu. Już w ciągu pierwszego miesiąca Fundacja uruchomiła serię działań – spektakle, warsztaty, gry miejskie – we współpracy z domami kultury w Tychach, Katowicach, Chorzowie i Dąbrowie Górniczej. Z organizacji „na papierze” staliśmy się zespołem, który realnie pracuje w terenie.
Gdzie teatr spotyka wspólnotę
Od początku stawialiśmy na teatr, który łączy pokolenia i obniża bariery dostępu. Tworzymy spektakle dla dzieci, młodzieży i dorosłych: kameralne, uliczne, plenerowe; uruchamiamy teatroGRY i działania partycypacyjne. Prowadzimy warsztaty z pogranicza sztuki i kompetencji społecznych, współpracujemy z domami dziecka i uniwersytetami trzeciego wieku, dbamy o inkluzywność i uważność. Naszą osią jest dziedzictwo lokalne – nie jako muzealny eksponat, lecz żywy materiał, który rozmawia z teraźniejszością.
Projekty, które „kręcą korbką” wyobraźni
Przy Fundacji działa Lufcik na Korbkę – zespół, który uruchamia wyobraźnię i pamięć. To odwaga formy i bliskość widza: od performansu „Dramagedon – Kierunek GZM”, w którym bohaterowie śląskiej mitologii wchodzili w dialog z publicznością, po żywiołowe przedstawienie „Ale Ogień!” – szkic spektaklu powstał podczas rezydencji w gdańskim Teatrze Miniatura w ramach projektu Sztuka się robi!.
Równolegle rozwijamy artspacery – teatralne i taneczne w wersjach scenicznych i filmowych: „Uliczne spacery. Między Bytomiem a Drohobyczem”, „Znów wędrujemy”, „Spacerodźwięk po Wałbrzychu”, „Droga Orfeusza – wędrówka Manjuna”. Dla najmłodszych i młodzieży zrealizowaliśmy dwie edycje Lata w Teatrze: „Pamiątka z wakacji” i „Smoki z Doliny Dramy”. W projekcie „Kawka i karafka. Gliwickie inspiracje literackie” stworzyliśmy złożony cykl zajęć kulturalno‑performatywnych; powstał też spektakl „Nieoczywista Historia” oparty na lokalnych wątkach. W ramach pierwszej edycji KPO dla Kultury zaprosiliśmy społeczność do projektu „W magicznej Dolinie Dramy” – docenionego i żywo odbieranego w regionie.
Dziedzictwo w ruchu: miejsca i partnerstwa
Promujemy dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze także poprzez działania site‑specific. Prezentowaliśmy atrakcje Jury Krakowsko‑Częstochowskiej w zaadaptowanej przestrzeni Zamku Ogrodzieniec i „okolicach”, realizując gry terenowe, koncerty, warsztaty, animacje i wykłady. W cyklu „Koncertowa Ekologia” łączyliśmy kulturę z troską o środowisko w Mysłowicach i Katowicach. W ramach Europejskich Dni Dziedzictwa współtworzyliśmy m.in. „Maszkycymy w Pyskowicach” i „O czym szumią pyskowickie drzewa?”, promując lokalne produkty i Markę Lokalną. Współpracujemy z instytucjami, które ufają jakości i dialogowi: Muzeum Hutnictwa, Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach, Muzeum Śląskie, BECEK, Muzeum Górnictwa Węglowego, Sztolnia Czarnego Pstrąga, Zabytkowa Kopalnia Ignacy, Katowice Miasto Ogrodów, Krakowskie Biuro Festiwalowe – oraz w ramach projektów ministerialnych i wojewódzkich. Zespół Lufcika został zaproszony do pierwszej edycji Katowickiej Rundy Teatralnej ze spektaklem „Janów Hulaj Tour”, inspirowanym śląską mitologią i Grupą Janowską, a teatr uhonorowano tytułem „Lokalny bohater”.
Zaufanie i wsparcie
Z sukcesem pozyskujemy i rozliczamy dotacje: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, Krakowskie Biuro Festiwalowe, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Katowice Miasto Ogrodów – to partnerzy, dzięki którym możemy działać szerzej i odważniej, nie tracąc lokalnego charakteru.
Tu i teraz – i dalej
Dziś Fundacja W To Mi Graj to zespół artystek i artystów, edukatorek i edukatorów, animatorek i animatorów – ludzi, którzy wierzą, że kultura realnie zmienia świat, kiedy staje się doświadczeniem współdzielonym. Specjalizujemy się w interaktywnych widowiskach projektowanych do nieoczywistych przestrzeni, a każdą nową realizację traktujemy jak rozmowę z miejscem i społecznością. Z małej inicjatywy wyrosła przestrzeń realnego wpływu społecznego i kulturowego. Kręcimy korbką dalej – bo to dopiero początek!
